چهار مدل جدید از نحوه ارزش گذاری خدمات IT برای برونسپاری

در روشهای سنتی قراردادهای برون سپاری خدمات IT، تامین کننده – که نگهداری سرورها، تولید و توسعه نرم افزارها و یا مونیتورینگ شبکه را بر عهده داشت – خدمتی را به مشتری ارائه می داد و در قبال آن مبلغی را دریافت می کرد. این مبلغ در این روشها بر اساس یکی از مدلهای زیر محاسبه می شد:

  • محاسبه بر اساس تعرفه ای ثابت
  • محاسبه هزینه های متحمل شده بعلاوه درصد مشخص سود
  • محاسبه براساس زمان، مواد مصرفی و نفر/ساعت

اما مشتریان خدمات برون سپاری IT، انتظار بهره مندی از مزایای بیشتری از این خدمات دارند. دستیابی به این مزایا بود که تامین کنندگان را برآن داشت تا از ساختار خلاقانه ای برای ارزش گذاری خدمات خود استفاده کنند. در بین روشهای خلاقانه جدید ارزش گذاری خدمات برون سپاری، روشهای زیر محبوبیت بیشتری دارند:

  • توافق های Gain-Sharing
  • قراردادهای مبتنی بر مشوقها
  • توافق بر ریسک/پاداش
  • قیمتگذاری بر اساس نیاز

هر چند استفاده از روشهای جدید به سود شرکتها بوده و علاوه بر کاهش هزینه ها، در دراز مدت باعث نوآوری نیز گردد، اما ممکن است در ظاهر برای برخی از شرکتها مناسب به نظر نرسد. برای بررسی دقیق تر این موضوع، در این مقاله سعی بر مقایسه چهار روش مذکور با تمامی محاسن، معایب و مورد استفاده هریک شده است.

مدل قیمت گذاری Gain-Sharing در برون سپاری چیست؟

در این مدل، ارزش خدمات ارائه شده توسط تامین کننده بر اساس مسئولیتهای مشخص که با توجه به تجارب و مشارکت او ارائه می گردد تعیین می شود. به عنوان مثال، تولید کنندگان خودرو، تولید بخشی از قطعات را به شرکتهای دیگر برون سپاری می کنند که ارزش خدمات ارائه شده در این حالت بر اساس معیار مشخص با توجه به تعداد قطعه تولید شده محاسبه می شود.

بهترین انتخاب برای شرکتهایی که به دنبال جهش چشمگیر در کسب و کار خود و ایجاد فاصله با رقبای خود هستند.

بدترین انتخاب برای شرکتهایی که تمرکز بر کاهش و کنترل هزینه دارند.

محاسن: از نظر تئوری، به دلیل حرکت هر دو طرف (برون سپار و تامین کننده) در راستای اهداف مشترک، این مدل باعث افزایش خلاقیت در حل مسائل و بهبود همکاری  می گردد. همچنین، حوزه اختیار تامین کننده در این حالت برای دستکاری در روشها و فرایندها برای بالا بردن کیفیت و تولید نتیجه بهتر، بیشتر است.

معایب: این روش، نیازمند به سطح بالایی از اعتماد متقابل بین طرفین است تا با تقسیم سهم سود و زیان بین خود، راغب به سرمایه گذاری و توسعه فعالیتهای مشترک خود به انتفاع مشترک برسند. همچنین، با توجه به اینکه هیچ یک از طرفین علاقه ای به سرمایه گذاری بدون امید به بازگشت آن ندارند، رسیدن به نقطه توافق در این مدل اندکی دشوار است. در ضمن، احتمال وجود عوامل خارجی موثر بر هزینه نهایی وجود دارد.

نکته پر اهمیت: سال دوم

اگر تامین کننده خدمات در سال اول، سود قابل توجهی از قرارداد بدست آورد، احتمال تغییر نحوه محاسبه و قیمتگذاری هزینه برون سپاری وجود دارد. از طرفی، بر عکس این حالت نیز محتمل است. به عبارت دیگر، عدم حصول نتیجه دلخواه به دلایل مختلف در این همکاری، انصراف او از ادامه و یا درخواست تغییر مقیاسها و نحوه محاسبه ارزش گذاری خدمات از نکات مهمی است که طرفین قرارداد باید به آن توجه داشته باشند.

مدل قیمت گذاری بر اساس مشوقها (Incentive-Based Pricing Model) در برون سپاری چیست؟

در این حالت، در صورت رسیدن به اهداف مشخص شده در قرارداد و نمایش قابل انتظار در انجام فعالیتهای واگذار شده از طرف شرکت تامین کننده خدمات، پرداختهایی به عنوان پاداش صورت می پذیرد. در اکثر موارد، این مدل از قرارداد با ترکیب روش سنتی هزینه ثابت برای خدمات و یا محاسبه زمان و مواد مصرفی در ارزشگذاری مورد استفاده قرار می گیرد.

بهترین انتخاب در مواردی است که توانایی بالقوه و ظرفیت سرمایه گذاری تامین کننده درجهت افزایش بازدهی ارائه خدمات از پیش قابل مشاهده است.

محاسن: در این مدل، قابلیت استفاده از سیستم پاداش و تشویق در جهت رفع معایب و ضعفهای تامین کننده و همچنین ایجاد انگیزه در جهت بهبود عملکرد وجود دارد.

معایب: در برخی موارد، پاداش پرداخت شده به تامین کننده در انتها در قبال فعالیتهایی پرداخت می شود که جزو وظایف او بوده است. این بیانگر این نکته است که تعریف پاداش و تشویق در این مدل و شفافیت قرارداد نسبت به نحوه پرداخت آن در اغلب موارد کار دشواری است.

نکته پر اهمیت: جریمه

ممکن است برخی کسر از مبلغ پرداختی به عنوان جریمه عدم انجام فعالیتهای برونسپاری شده را در مقابل سیستم پاداش قراردهند. نکته پر اهمیت در این مورد غیر قابل مقایسه بودن این دو مفهوم است.

مدل قیمت گذاری خدمات برونسپاری شده IT بر اساس مصرف و نیاز

در این حالت، هزینه خدمات دقیقاً بر اساس مصرف و نیاز مشتری محاسبه می گردد. (حجم فضای اشغال شده به گیگا بایت و یا تعداد تماس های تلفنی برای درخواست خدمات پشتیبانی IT )

بهترین انتخاب در مواردی است که کیفیت خدمات تامین کننده نقش تعیین کننده برای استفاده کنندگان این خدمات دارد. به خصوص در زمانی که نیاز به این خدمات در زمان و شرایط مختلف متفاوت است.

محاسن: پرداخت بر اساس میزان مصرف و نیاز از همان روز اول استفاده از خدمات گزینه ای منصفانه به نظر می رسد که هم امکان تحلیل هزینه ها در شرایط مختلف را فراهم می آورد و هم در دراز مدت بباعث بهره وری می گردد.

معایب: ارزشگذاری ریالی بروی خدمات دریافتی در این مدل نیازمند به داشتن برآورد دقیقی از میزان مصرف و نیاز دارد. همچنین، با هدف تضمین صرفه اقتصادی در این مدل برای تامین کننده، لزوم در نظر گرفتن حداقل میزان نیاز و مصرف در قرارداد وجود دارد.

نکته پر اهمیت: کاهش بی دلیل مصرف یا نیاز به دلیل پایین نگه داشتن پرداختهای ماهیانه

تامین کننده خدمات در این مدل ریسک حداقل استفاده از منابع و خدمات ارائه شده توسط مشتری را متحمل می شود. این در حالی است که در طرف مقابل، ریسک مشتری، پرداخت بیش از حد برای دریافت خدماتی است که هزینه های ثابت ارائه آن توسط تامین کننده بسیار کم بوده است.

 

مدل قیمت گذاری خدمات برونسپاری شده IT بر اساس تقسیم سود و زیان

در این حالت، تامین کننده خدمات و مشتری بر اساس توافق در توسعه و تولید محصولات و خدمات در دوره ای مشخص با هم همکاری می کنند و در نهایت به سود مشترک می رسند.

بهترین انتخاب برای مشتریانی است که تشریک مساعی در جهت تولید و توسعه محصولات خود امری حیاتی است.

محاسن: این مدل از برون سپاری ، انگیزه تامین کننده را در ارائه خدمات بیشتر کرده و خدمات ارائه شده را با ارزش معقول و منطقی در اختیار مشتری قرار می دهد. همچنین، به دلیل تقسیم ریسک در بین دو طرف، این از نظر توجیه اقتصادی در بین مشتریان، جایگاه بهتری نسبت به سایر مدلها دارد.

معایب: ارزش گذاری نتایج در این روش برای تقسیم سود در برخی موارد پیچیده و دشوار است. همچنین، پذیرش تخصیص وظایف مدیریتی در این مدل از سمت مشتری به تامین کننده خدمات به سختی اتفاق می افتد.

نکته پر اهمیت: بحث بر سر تخصیص منابع، مقدار سرمایه گذاری و مقدار بازگشت سرمایه

با توجه به پیچیدگی مباحث سرمایه گذاری و بازگشت سرمایه، لزوم بستن مواد قرارداد و تفاهم بین طرفین در این مدل توسط کارشناسان و متخصصین این امر الزامی است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *